


به تولیدات معیوب و ضایعات چدنی و فولادی غیرقابل مصرف، آهن قراضه یا scrap میگوییم. یکی از مهمترین منابع فلزی جهت کوره قوس الکتریکی قراضهها میباشند. به این نوع قراضهها، ضایعات آهن گویند. به عبارتی دیگر به موادی که بازیافت پذیر باشند، ضایعات گفته میشود. در کل مواد دور ریخته شده در صنایع ساختمانی و حتی خودروسازی که قابلت بازیافت را دارند، جزء ضایعات محسوب میشوند. ضایعات فلزی و آهنی برخلاف زبالهها ارزش پولی دارند و دوباره به چرخه تولید بازگردانده میشوند و به آنها قراضه نیز میگویند.

ضایعات محصول
به واحدهایی گفته میشود که با استاندارد تولید محصول مطابقت نداشته و از عملیات(فرایند) تولید کنار گذاشته یا به ارزش قراضه فروخته میشوند. ضایعات محصول ممکن است دور ریخته شوند و یا بعنوان بخشی از مواد اولیه تولید همان محصول یا سایر محصولات مورد استفاده قرار گیرند.آن مقدار یا تعداد از ضایعات محصول که انتظار میرود در شرایط عادی و موثر تولید بوجود آیند و قابل کنترل نیستند، ضایعات عادی محصول محسوب میشوند. به آن مقدار یا تعداد از ضایعات محصول که بیش از مقدار یا تعداد ضایعات عادی محصول هست، ضایعات غیر عادی محصول گفته میشود. زیرا انتظار ایجاد شدن آنها وجود نداشته و قابل کنترل است.

زائدات
به پسماند حاصل از دور ریز و یا دم قیچی در خصوص باقیماندههای برش ورقهای آهنی نیز زائدات گویند. اینگونه ضایعات در نتیجه پردازش مواد اولیه جهت تولید محصول بوجود میآیند و دوباره جهت همان مقصود قابل استفاده نیستند. بعنوان مثال: قطعات نامنظم باقی مانده از تولید میز و صندلی و یا بقایای برش ورقهای آهنی.

درجه بندی ضایعات
هر شرکت جهت درجهبندی پسماندهای خود از تعریف ویژهای استفاده مینماید اما به طور کلی درجه بندی ضایعات بشرح ذیل میباشد:

- روغنی: ورقهای جدیدی که دارای ضخامت کمتر از یک میلیمتر هستند.
- سوپر ویژه: آهن آلاتی مانند ورق روغنی زنگ خورده، خرده میلگرد، نبشی و ناودانی.
- ویژه: محصولات فولادی مورد استفاده در ساختمانها مانند تیرآهن، خردههای میلگرد با ابعاد بزرگتر، قوطی و پروفیل مورد استفاده در ساخت در و پنجره با ضخامت زیر ۵۰ سانتیمتر، نبشی و ناودانی.

- درجه یک: شامل سیم و مفتولهای کلافی شکل، بدنهی موتور سیکلت و کشتی، شوفاژ و آبگرمکن برش خورده، ورق ترانس و آرمیچر بدون آلومینیوم.
- درجه دو: اگزوز و بدنه ماشین، بشکه، کمد و بدنههای بزرگ با هر ابعاد و توری مرغی.
- درجه سه: آهن با کمترین کیفیت مانند حلب، سیم، اگزوزو فیلتر نسوخته.
- گالوانیزه: شامل لوله آب، کانال کول و هر محصول فولادی دیگری که روکش گالوانیزه دارند.
- آلیاژی: آهن آلاتی که عناصر آلیاژی داشته باشند (مانند کروم و منگنز به غیر از آهن) که باعث افزایش سختی و درجه حرارت بالا میشود و انعطافپذیری را به حد زیادی کاهش دهد. مانند فنرهای برش خورده و چرخ دنده.
- بارهای ممنوعه: مانند ادوات جنگی و قلم جوش.

